Op deze boerderij gebeurt van alles

“Ik had er geen verstand van, dus ik wilde het wel uitproberen”. Dat klinkt als Pippi Langkous, maar het is Abram Rus die hiermee duidelijk maakt hoe hij aankijkt tegen mogelijke vernieuwingen op zijn boerderij. Er valt altijd wat te leren en altijd wat te doen.

De open en nieuwsgierige houding is kenmerkend voor Abram en de rest van de familie Rus. De vader van Abram woont ook nog op de boerderij. En zoon Corné werkt als vierde generatie al dagelijks mee in het bedrijf. In al die tijd is verandering een constante geweest.

Iedere generatie zijn eigen boerderij

De opa van Abram was de eerste Rus die op de Allegonda’s Hoeve boerde. Toen was er naast akkerbouw ook melkvee. Zijn vader verruilde dat vee in voor loonwerk op allerlei andere boerderijen. Met het verdwijnen van veel boerderijen door de groei van met name Hoofddorp en Nieuw-Vennep was er echter steeds minder loonwerk en veranderde de boerderij opnieuw. Naast akkerbouw begon Abram ook met sierteelt (bloemen). Toen de teelt van kerstbomen. Een boerderijautomaat. Verkoop van vuurwerk. Een camperplaats. En zoon Corné ziet ook in de toekomst de nodige veranderingen voor zich. Meer ruimte voor natuur en recreatie.

Veel van de veranderingen zijn ontstaan doordat de omstandigheden veranderden. Lagere opbrengsten voor gewassen, groeiende dorpen – en dus meer mogelijke klanten – in de omgeving, de aanleg van PARK21. Boer zijn vraagt om veel ondernemerschap en flexibiliteit. Maar daarnaast is de nieuwsgierigheid van Abram ook een bron van veel veranderingen.

Stap voor stap jezelf omvormen

Abram leerde van een collega boer dat het combineren van akkerbouw en bloementeelt positief uitwerkt. De insecten die op de bloemen afkomen vervullen vormen een natuurlijke plaagbestrijding op de akkerbouwgewassen.

Toen het plan ontstond om kerstbomen te gaan telen, kwam Abram in aanraking met een bioloog die hem advies gaf over hoe je dat op kleigrond voor elkaar kon krijgen. Zo blijken niet alle soorten die klei prettig te vinden en werd er daarom gewisseld van soort. En een grasmat tussen de bomen is niet alleen voor de klanten die komen rooien fijn, maar ook voor de bomen zelf door het bodemleven dat door het gras wordt versterkt. Toen die bomen last hadden van luizen was het advies er bepaalde planten naast te zetten. Daar kwamen insecten op af die graag de luizen opaten en zo de kerstbomen weer ‘schoon’ maakten.

De kerstbomenteelt. Verschillende jaargangen naast elkaar.

Deze oplossingen triggerde vervolgens weer een gesprek over suikerbieten. Zou je daar ook met natuurlijke oplossingen kunnen werken in plaats van insecticiden te spuiten? En zo ja, wat doet dat dan met de opbrengst? Er is van alles geprobeerd. Lang verhaal kort: op de hele boerderij worden ondertussen, behalve een minimale bespuiting op de uien,  géén insecticiden meer gebruikt.

“Met het spuiten van insecticiden ruim je al je soldaten op. Dat is niet handig.”

Deze manier van denken en werken is anders dan vroeger op de landbouwschool werd aangeleerd. Daar ging het vaak over ‘middelenbeheer’ als vanzelfsprekendheid. Middelen voor gewasbescherming zijn echter niet goedkoop, dus ook dat is een reden om over alternatieven na te denken. “Je vormt jezelf om”, zegt Abram. In de praktijk betekent het dat er heel veel uitgeprobeerd wordt. Eerst zelf zien en geloven voordat je iets op grotere schaal gaat uitvoeren en op markt brengt. “Dan doen we er maar een paar jaar langer over”.

Een briljante mislukking, of…

In het netwerk van ‘mensen die dingen anders willen doen’ ontstond enige tijd geleden een interessant project. Het idee was om in het voer voor onder andere koeien en geiten bepaalde kruiden toe te voegen als ‘antibiotica voor de dieren’ en zo hun gezondheid te stimuleren. En vervolgens was dan ook de vraag of de melk en daarvan gemaakte producten zoals kaas óók zouden verbeteren. Nieuwe technieken die de melk kunnen terug herleiden naar de specifieke koe, konden zo tot interessante inzichten leiden.

De kruiden herinneren nog aan het experiment met ‘antibiotica voor dieren’. In de achtergrond de boerderij met camperplaats.

In dit ketenproject waren zowel wetenschap, agrariërs (Abram als zaadveredelaar, een boer uit Wieringermeer als teler), een grasdrogerij en veehouders betrokken. Maar om een of andere reden is het project nu toch in een winterslaap terecht gekomen. Het vraagt veel energie om tot vernieuwing te komen. Op het land van Abram staan nog wel verschillende kruidenplanten als herinnering. En wie weet als herstart?

Direct van het land in de boerderij automaat

Eén van de poten onder het bedrijf is de directe verkoop aan particulieren via de boerderij automaat die langs de weg staat. Je vindt er aardappels, uien en bloemen van eigen land, kaas van zuivelboerderij van Wees, honing van de imker uit Hillegom en eieren.

De boerderij automaat met vooral eigen producten.

Er worden achter de boerderij verschillende soorten aardappelrassen verbouwd speciaal voor de automaat. En ook de teelt van de bloemen wordt ingericht op wat via de automaat  verkocht kan worden. “Vaak verbazen mensen zich als ze zich realiseren dat wat ze aan de weg kopen een paar honderd meter verder van het land af komt. Dat verhaal vertellen we graag en zouden we ook wel vaker willen doen. Gewoon met een klein groepje geïnteresseerden het land op.”

Kleinschalige teelt van aardappelen, groente en bloemen voor de boerderij automaat.

Een kanon?

De familie Rus is behalve nieuwsgierig dus ook nogal praktisch ingesteld. Gewoon dingen doen. Zo hebben ze ook de grote schuur met de werkplaats en kantine helemaal zelf gebouwd, volledig met hergebruikte materialen. En om kleinschaliger te kunnen werken voor de boerderij automaat, zijn er ‘voor een prikkie’ twee kleine trekkertjes overgenomen en opgeknapt.

Toen er besloten werd om in de decembermaand ook vuurwerk te gaan verkopen, was de vraag wel hoe ze er voor gingen zorgen dat mensen dat in gaten zouden krijgen. Daar moest een opvallende oplossing voor bedacht worden. Vandaar dat zelfgemaakte kanon voor de deur. Nu weet jij het ook.

De totale boerderij van de familie Rus beslaat 85 hectare verdeeld over verschillende plekken in Haarlemmermeer. Rondom de Allegonda’s Hoeve aan de IJweg bij Nieuw-Vennep is er 33 hectare grond waarvan 5 is gereserveerd voor bloemen. Verderop richting Lisserbroek is er nog een stuk land waar nu suikerbieten staan. Aan de Huigsloterdijk is er land ingericht als vogelakker. En aan de Rijnlanderweg wordt er geboerd samen met andere Parklanden boeren. De verkoop van kerstbomen en de camperplaats vinden onder de naam Decemberhoeve plaats.

De oorspronkelijke schuur van de Allegonda’s Hoeve staat er nog steeds.